საქართველოში მშენებარე ბინის შიდა განვადებით შეძენა ერთგვარ ორლესულ მახვილად იქცა, სადაც მომხმარებლისთვის შეთავაზებული მაქსიმალური ფინანსური კომფორტი და ფარული რისკები ერთმანეთს ებრძვის. ერთი მხრივ, ეს მოდელი ბაზრის მამოძრავებელი ძალაა, რადგან ის მოსახლეობის იმ დიდ ნაწილსა და ემიგრანტებს აძლევს უძრავი ქონების შეძენის შანსს, რომლებიც ოფიციალური შემოსავლების არქონის გამო საბანკო სისტემის მიღმა რჩებიან. პროცესის სისწრაფე, მინიმალური ბიუროკრატია და 0%-იანი საპროცენტო განაკვეთის მარკეტინგული მიმზიდველობა მყიდველისთვის ხშირად გადამწყვეტი არგუმენტი ხდება, თუმცა დარგის ექსპერტების ანალიზი ამ პროცესის მეორე, გაცილებით ფრთხილ მხარეზე მიუთითებს.

მთავარი წუხილი ბაზარზე გამჭვირვალობის დეფიციტს და იმ სისტემურ რისკებს უკავშირდება, რომლებიც ეროვნული ბანკის კონტროლის მიღმა არსებული შიდა განვადებების პორტფელების გამო იქმნება. ექსპერტები ხშირად მიუთითებენ, რომ რეალურად 0%-იანი განვადება მითია, რადგან ერთიანი გადახდისას დეველოპერები მომხმარებელს მნიშვნელოვან ფასდაკლებებს სთავაზობენ, რაც იმას ნიშნავს, რომ განვადებით ყიდვისას ბინის საბოლოო ღირებულებაში საპროცენტო სარგებელი წინასწარვეა ჩადებული. მათივე ანალიზით, ამას ემატება მყიდველის სამართლებრივი დაუცველობა, როდესაც წინასწარი ნასყიდობის ხელშეკრულება საჯარო რეესტრში არ რეგისტრირდება და ქონების ორმაგი გაყიდვის ან დეველოპერის მიერ მისი დაგირავების საფრთხე იზრდება. გარდა ამისა, ვინაიდან შიდა განვადების ვადები მოკლეა და მშენებლობის დასრულებამდე შემოიფარგლება, ყოველთვიური ფინანსური ტვირთი საკმაოდ მძიმეა, ხოლო ხელშეკრულებების დოლარში ან ევროში გაფორმება, ლარის კურსის მერყეობის ფონზე, არაჰეჯირებულ მომხმარებელს სავალუტო შოკის წინაშე აყენებს.

როგორ უყურებს თავად სექტორი შიდა განვადებების პრაქტიკას - უფრო გამოწვევაა ეს მისთვის თუ უფრო შესაძლებლობა და თუ ბანკი არ გასცემს სესხს მომხმარებელზე, რატომ და როგორ იღებს ამ პასუხისმგებლობას საკუთარ თავზე დეველოპერი?

სტუმარი: გიორგი კაჭარავა - საქართველო-ევროკავშირის ბიზნეს საბჭოს აღმასრულებელი დირექტორი

#საქმიანიდილა-ს #ანალიტიკა ელენე კვანჭილაშვილთან ერთად

#ახალიამბები #BusinessMediaGeorgia